Hampetrol ve Petrol Ürünlerinin Alım, Satım, Fiyatlandırma
Esasları ile Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu’nun İşleyişi
Hakkında Karar

 Madde 1– Petrol ürünlerinin alım, satım ve fiyatlandırılmaları ile Akaryakıt Fiyat İstikrar  Fonu’nun işleyişi bu Kararda belirlenen esaslara tabidir.

Madde 2 – Bu kararda geçen deyimlerden;

a.         Emsal Fiyat ve Bülten : Bu Karar kapsamındaki ürünlerin gümrüksüz satış fiyatının belirlenmesinde emsal alınacak ürünlerin fiyatının yayımlandığı “ Platt’s European Marketscan” ve “Platt’s LPgaswire” isimli yayınları,

b.        Döviz Kuru: ABD $’nın T.C. Merkez Bankası tarafından Resmi Gazete'de ilan edilen gösterge niteliğindeki döviz satış kuru o günün döviz kurunu,döviz kuru ilan edilmeyen gün veya günler için de ilan edilen en son döviz satış kurunu,

c.         İthal Parite Fiyatı: Bu Karar kapsamındaki ürünler için  Bültende yayınlanan CIF İtalya fiyatları ortalamasının, CIF fiyatın afişe edilmemesi halinde FOB İtalya fiyatları ortalamasına, navlun ve sigorta ilâvesiyle oluşan CIF fiyatın aynı  güne ait döviz kuru ile TL.’na çevrilmiş değerini,

d.        Fiyat Değişim Koridoru : Akaryakıt olarak belirlenen petrol  ürünlerinin perakende satış fiyatlarından istikrar sağlamak üzere İthal Parite Fiyatı değişikliğinin içinde kaldığı müspet menfi %3 aralığı,

e.         Tavan Fiyatı : Akaryakıt olarak belirlenen petrol ürününün fiyat değişikliği gününe ait İthal Parite Fiyatının %3 fazlasını,

f.          Rafineri Satış Fiyatı : Tavan fiyatı aşmamak şartıyla rafineri şirketlerinin kendi rekabet şartları içinde bu Karar kapsamındaki akaryakıtlara uygulayacağı şirketin ticari satış fiyatını,

7. Bakanlık : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nı ifade eder.

Madde 3 -Tavan Fiyatın uygulamaya konduğu günden başlamak üzere (önceki günler hesaba alınmaksızın ) hesaplanan her son beş günün İthal Parite Fiyatları ortalamasının fiyat değişim koridorunun dışına çıkması halinde tavan fiyat yeniden belirlenir. Yeni belirlenen tavan fiyat aynı gün saat 24:00’den itibaren yürürlüğe girer. Hesaplamalarda, Bülten’de fiyat ilan edilen günler esas alınır.
        İthal ürünleri’de bu fiyat sistemine göre fiyatlandırmaya tabi tutulur.

Madde 4 - Rafineri şirketleri Tavan Fiyatlarını aynı gün Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na, Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğüne, ilgili gümrüklere  ve dağıtım şirketlerine bildirirler.

Madde 5 - Rafineriler ve İthalatçı şirketler serbest rekabet şartları içerisinde Tavan Fiyatı aşmamak şartı ile farklı satış fiyatları ile satış yapabilirler. Kara  rafinerileri, rafineri bölgesine yapılacak akaryakıt nakliyesini yansıtacak seviyede Tavan Fiyatın üstünde rafineri satış fiyatı belirleyebilirler.

Madde 6- Rafineriler dahil, tüketiciye kadar akaryakıt teslimatında 15 ºC sıcaklıkta, standart hacım ölçüsü üzerinden teslimat esastır. LPG, ve Fuel-Oil 6 teslimatı ise ağırlık ölçüsü üzerinden yapılır.

Madde 7 -Hampetrol ve petrol ürünlerinin ithali ve ihracı, ithalat ve ihracat rejimleri çerçevesinde yürütülür.

Madde 8 -6326 sayılı Petrol Kanunu’na göre petrol hakkı sahibi rafineri şirketlerinin dışında kalan bütün kuruluş ve şirketlerin hampetrol ve petrol ürünü ithali için Bakanlıktan müsaade almaları gereklidir. Rafineriler hariç olmak üzere bayilik teşkilatı olmayan kuruluş ve şirketlerin diğer şirketlerin bayilerine veya  tüketicilere perakende ürün satışı yapmaları yasaktır. Ancak ithalatçı şirketler, dağıtım şirketlerine veya bir yerleşim bölgesinde yıllık tüketimi her bir üründe en az 5.000 Ton/Yıl olan sanayi tesislerine veya ısınma amaçlı olarak hastane, üniversite gibi kuruluşlara toptan ürün satışı yapabilirler. Petrol ürünleri ithal eden kuruluş ve şirketlerin LPG için en az 3.000 Ton,  diğer petrol ürünleri için en az 30.000 Ton stoklama kapasitesine sahip olması ve LPG hariç diğer ürünlerin ithal miktarının en az % 10’u kadar kısmını ithalatın yapıldığı ayı takip eden 2 ay süreyle ürün stoku olarak bulundurması mecburidir. Mükellefiyetlerini yerine getirmeyen ithalatçıların müsaadesi iptal edilir.

Madde 9 -Rafineri, ana depo veya gümrükleme imkanları olan depolar arasında transit taşıma ve buralardan gümrükleme işlemleri yapılabilir. Gümrükleme  esnasında petrol ürünleri üzerinden alınan her türlü vergi ve fon, mevzuatına  uygun olarak gümrükleme işlemini yaptıran rafineri şirketi, dağıtım şirketi ve ithalatçılar tarafından ilgili yerlere yatırılır. Dağıtım şirketleri mevzuatına göre  tutmak durumunda oldukları mecburi stok miktarına kadar petrol ürününü,gümrükleme imkanı olan ana depolarında   (antrepo ) tutabilirler.             

Madde 10 -Tavan Fiyatın, vergi ve fonun değişmesi halinde, dağıtım payı ve nakliye dikkate alınarak dağıtım şirketleri tarafından Tavan Fiyata göre tespit edilen petrol ürünlerinin mahalli perakende azami satış fiyatları aynı gün Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne, Valiliklere ve en az üç büyük ilin fiyatları görsel ve yazılı basına bildirilir. Bayiler azami satış fiyatlarının altında bir fiyatla satış yapabilirler. Bildirilen fiyatların uygulamaları mülki ve mahalli idarelerce yürürlükteki mevzuata göre takip ve kontrol edilir.

Madde 11- (Değişik 24/6/1998, 98/11319 Karar Md. 1) Dağıtım şirketi ve bayi paylarının toplam miktarı aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

Yukarıda belirlenen dağıtım payları (fire, masraf, kar) Tavan Fiyat dikkate alınarak akaryakıtın azami pompa ve LPG’nin tüplü fiyatının belirlenmesine esas olan değerler olup, rekabet şartları içerisinde dağıtım şirketi ve bayi arasında paylaşımı yapılarak fiyat değişiklik tarihindeki döviz satış kuru ile TL. karşılığı olarak fiyata dahil edilir ve ikinci fiyat değişikliğine kadar aynı kalır. Bu paylar gerektiği hallerde yeniden belirlenir. Ayrıca rafineriler, dağıtım şirketleri bayilerine dağıtım şirketleri adına rafinerilerden veya depolardan direkt ürün teslimatında kendi masrafları için bir pay talep edebilirler. LPG’nin otomobillerde otogaz olarak kullanılmasında dağıtım payı LPG (tüplü) için belirlenen miktarın %60’ını geçemez

Madde 12 -Nakliye bedelleri, dağıtım şirketleri tarafından yılda en az bir defa belirlenir  ve akaryakıtların perakende azami fiyat teşekkülü içinde uyum sağlamak üzere Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girer. Ancak onaylanan bu nakliye bedelleri, müteakip fiyat değişimlerinde, motorin fiyat değişiminin en fazla % 35’i oranında yeniden ayarlanır ve yeni fiyat teşekkülünde kullanılır.

Madde 13 -Bu Karar kapsamında akaryakıt olarak belirlenen aşağıdaki petrol ürünlerinin tüketiciye arzında fiyat istikrarını temin etmek amacıyla en fazla;

karşılığı Türk Lirası Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu payı alınır.

          Petrol ürünlerinin elektrik üretiminde müsaadeye tabi ve belgelenmek kaydı ile kullanılan miktarından AFİF payı alınmaz.Bu husustaki uygulama ve kontrol Bakanlık tarafından yapılır.

Madde 14- Serbest piyasa şartlarına göre akaryakıtların yurt içi tüketici fiyatlarında istikrarı sağlamak ve tüketici fiyat değişim adedini asgari seviyede tutmak için, akaryakıt fiyat değişim tarihlerinde, Bakanlık, yapacağı değerlendirme ile FON tutarını 13 üncü maddedeki limiti aşmamak şartı ile belirler. Bakanlık belirlediği FON paylarını rafinerilere ve dağıtım şirketlerine bildirir ve konu ile ilgili Tebliğ yayımlar.

Madde 15- Yurt içinde üretilen veya ithal edilen solvent amaçlı kullanılan petrol ürünlerinin satışında veya tüketiminde aşağıda belirlenen FON payları alınır.

Bu petrol ürünlerinin solvent olarak kullanım maksadı dışında akaryakıtlara karıştırılarak satılmasını önlemek için talep edilen miktar üzerinden yukarıda belirlenen fonun üç katına tutarında mükelleflerden tek aşamada Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce teminat alınır. Solventlerin akaryakıta karıştırıldığının  belirlenmesi halinde herhangi bir işleme gerek kalmaksızın o mükelleften  alınan teminat AFİF’e gelir kaydedilir. Bu teminat gerektiğinde FON tutarının tahsilinde de kullanılır. Teminat ve işleyişi hakkında esas ve usuller Bakanlık Tebliği ile belirlenir. Gerekli görülmesi halinde FON miktarı Bakanlar Kurulu tarafından yeniden belirlenir. Rafinerilerde solvent veya petrol yan ürünleri olarak satılan ürünlerin satış fiyatının tespiti serbesttir.

Madde 16- Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu hesabını tutmakla yükümlü olan rafineri şirketleri, ithalatçılar ve dağıtım kuruluşları satış günü veya teslimat aşamasında geçerli AFİF değeri üzerinden bu hesapla ilgili olarak aylık devreler halinde hazırlayacakları hesap cetvellerini devreyi takip eden 10 gün içerisinde Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne vermek ve tahakkuk eden FON alacağını bu süre içerisinde Bakanlık tarafından yayımlanacak Tebliğde belirtilen FON hesabına intikal edecek şekilde yatırmak mecburiyetindedirler.

Madde 17-Aşağıdaki giderler Bakanlığın müsaadesi ile Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu’ndan ödenebilir.

1. Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından petrol faaliyetlerini takip, kontrol, değerlendirme ve tanıtmak için yapılacak haberleşme, yayın, seyahat, toplantı, basım, derleme, kırtasiye, ulaşım, araç, akaryakıt giderleri, her türlü bakım onarım giderleri, hempetrol ve petrol ürünlerinin laboratuar tahlil giderleri, ekipman satın alınması ile gerek duyulan arşiv ve hizmet binası alınması veya yapılması giderleri,

2. Başbakanlıkça işletme stokunun üstünde bir hampetrol veya ürün stoklaması veya olağanüstü hal stoku istenmesi halinde bu stok bedelleri, (stok bedelinin nasıl ve ne şekilde geri alınacağı Başbakanlıkça tespit olunur.)

Madde 18- Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu hesabının alacakları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. İncelemede ilave FON alacağının her türlü kusurun tespiti halinde 16 ncı maddede getirilen süre,alacakların doğduğu tarih olarak alınacaktır.

Madde 19-Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu’na tabi ürünlerin TSE tarafından ihtiyari veya mecburi olarak yürürlüğe konulan standartlarda pazarlanması esastır. TSE tarafından standartları belirlenmeyen ürünlerin standartlarının belirlenmesi ile satışa sunulan ürünlerin katkı maddesi ilavesi ile iyileştirme yapılarak pazarlanması Bakanlığın müsaadesine tabidir.

Madde 20- Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu hesabını tutma yükümlülüğü bulunan mükelleflerin her türlü defter ve kayıtları ve tüm belgeleri Bakanlık tarafından denetlenir. Rafineriler, akaryakıt ve LPG dağıtım kuruluşları, ithalatçı kuruluş  ve şirketler Bakanlığın yetkili ve görevli elemanlarına gerekli her türlü kayıt ve belgeyi göstermek ve bilgileri vermekle yükümlüdürler. Bu Karar ile ilgili başvuru, takip, kontrol ve değerlendirme hususları Bakanlığa bağlı Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Talep edilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde Genel Müdürlüğe gönderilmemesi halinde İdari tedbirlere başvurulur.

Madde 21- Bu Kararın, her kademede uygulanması ile Karar kapsamına giren petrol ürünlerinin fiyat referansları, karışım, spesifikasyon, navlun, sigorta gibi teknik hususların açıklanması için Bakanlık Tebliğ yayımlar.

Madde 22- 23/6/1989 tarihli ve 89/14264 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak 89/14264 sayılı Kararın ilgili maddelerine göre tahakkuk etmiş olan FON borç ve alacağı usulüne uygun olarak yürütülür.

Madde 23- ( Değişik 27/4/1998, 98/10958 Karar Md. 1)Bu Karar 1/7/1998 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 24- Bu Kararı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür